De Kolfplaat

De Kolfplaat

Van de tien hoofdaannemers die de M1 Karabijn tijdens de Tweede wereld Oorlog assembleerden was “Underwood” de enige die zijn eigen kolfplaat maakte, de andere negen lieten dit over aan andere bedrijven.

In totaal zijn er elf verschillende fabrikanten die verantwoordelijk waren voor de productie van de kolfplaten voor meer dan 6 miljoen M1-karabijnen, plus extra kolfplaten als reserveonderdelen of vervangingen.

In tegenstelling tot bijna alle andere onderdelen van de karabijn, plaatsten slechts twee van deze elf fabrikanten coderingen op hun kolfplaten om te identificeren wie ze gemaakt had en voor wie.

Helaas hebben de archieven van de U.S. Army Ordnance, of die van anderen uit die tijd, niet vastgelegd (of de documenten zijn nog niet gevonden) welke kolfplaat door welke onderaannemer werd vervaardigd.

Maar wat ons in staat heeft gesteld om toch te kunnen bepalen welke fabrikant welke kolfplaat maakte, zijn de patronen op de metalen matrijzen die werden gebruikt, elke fabrikant had een uniek patroon.

Het is duidelijk dat de identificatie van de kolfplaat allesbehalve gemakkelijk is. Er is veel moeite gestoken in de nauwkeurigheid van de onderstaande informatie. Het is beoordeeld door ervaren onderzoekers en verzamelaars om de meest nauwkeurige informatie te bieden. Dat gezegd hebbende, is het een weloverwogen beschrijving op basis van verschillende bronnen en ervaringen. Het is goed mogelijk dat er elders nog andere informatie is die een ander beeld geeft van een bepaald type kolfplaat.

Fabricage van de kolfplaat

Kolfplaten werden gevormd uit plaatmetaal met behulp van matrijzen. Er is geen informatie gevonden over de exacte stappen die nodig waren bij de fabricage van de kolfplaten en/of alle fabrikanten van kolfplaten dezelfde machines en productiemethode gebruikten.

Op de kolfplaten zelf zijn lichte variaties waargenomen in de centrering van het vlakke gebied rond het schroefgat. Dit geeft aan dat het gegroefde patroon mogelijk niet in dezelfde stap is gevormd met het taps toelopende schroefgat voor de schroefkop.

Het lijkt erop dat sommige kolfplaten met meer of minder druk zijn gestanst dan andere. Een andere oorzaak kan zijn dat na verloop van tijd en een hoge productiesnelheid er slijtage aan de matrijzen is ontstaan waardoor patronen minder duidelijk werden dan toen de matrijzen nieuw waren, verder is het ook mogelijk dat sommige matrijzen werden vervangen zodra ze versleten waren en deze een iets minder duidelijk patroon hadden.

Lichte variaties in de patronen van kolfplaten gemaakt door dezelfde fabrikant zijn niet ongewoon. De oorzaken hiervan zijn niet echt bekend.

Het doel van de kolfplaat

Deze was bedoeld om schade te voorkomen aan het deel van de karabijn dat de meeste impact te verduren heeft: de kolf van de M1-karabijn. Hierdoor vertonen ze doorgaans meer slijtage, schade en/of roest dan enig ander onderdeel van een M1-karabijn. Meestal is het patroon aan de buitenkant van de kolfplaat in wisselende mate versleten of beschadigd, en daardoor minder goed bruikbaar voor identificatie. Soms is het patroon aan de buitenrand bijna helemaal weggesleten. Bij het bekijken van de binnenkant van de kolfplaat is vaak het oorspronkelijke patroon nog wel te zien en kan men alsnog herleiden wie de fabrikant van de kolfplaat is.

IBM

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: 6 puntjes in de bovenste rij, 4 in de onderste rij. Een rechte rij van 4 puntjes links en onder het verzonken schroefgat. Een gladde randafronding aan de boven- en onderkant van de rijen puntjes

Inland ( Early )

Het vroege model van de kolfplaat voor de Inland M1-Karabijn heeft de volgende kenmerken, een diagonaal ruitpatroon met 11 punten per 25,4 mm, deze kolfplaat is gebruikt tot eind 1943, ongeveer tot serienummer 900.000. ( ook gebruikt door Saginaw SG )

Inland ( late )

Het late model van de kolfplaat voor de Inland M1-Karabijn heeft de volgende kenmerken: 6 puntjes in de bovenste rij, waarvan de buitenste 2 vaag zichtbaar zijn. In de onderste rij zijn er 4 puntjes, waarvan de buitenste 2 gedeeltelijk zichtbaar zijn. Het gebied tussen de puntjes en het verzonken schroefgat is plat. De puntjes rondom het verzonken schroefgat zijn geraakt door de stempel voor het maken van het verzonken schroefgat deze vormen een cirkel. Latere exemplaren lijken slechts 4 puntjes in de bovenste rij en 2 in de onderste rij te hebben. Deze kolfplaat wordt vaak verward met een zeer vergelijkbare late model kolfplaat van Winchester. Let op de openingen tussen de puntjes op de posities 10 en 2 uur. Let ook op de cirkel rondom het verzonken schroefgat in de kolfplaat.

Irwin-Pedersen

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: de code IP-PM of de code PM-IP is in de zijkant van de kolfplaat gestempeld. Deze kolfplaten zijn zeer schaars en is daarom een van de meest nagemaakte onderdelen van de M1-karabijn.

National Postal Meter

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: 4 vage puntjes in de bovenste rij, 4 vage puntjes in de onderste rij. Een rechte rij van 5 puntjes aan de linker- en rechterkant naast het verzonken schroefgat, en een rechte rij van 4 puntjes onder het verzonken schroefgat.

Quality Hardware

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: bovenste rij met 4 gedeeltelijke punten, afnemend naar rechts en links, en 4 punten in de onderste rij. Het heeft het uiterlijk van een rand aan de buitenkant van het ruitpatroon.

Rock-Ola ( Early )

Het vroege model kolfplaat voor de Rock-Ola M1-karabijn werd gebruikt in de serienummerrange 1.662.520 tot 1.762.519. Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: er ontbreekt een puntje op de 3-uur-positie naast het verzonken schroefgat, en de bovenste rij heeft slechts 2 puntjes.

Rock-Ola ( Late )

Het late model kolfplaat voor de Rock-Ola M1-karabijnkolf werd gebruikt in de serienummerranges 4.532.100 tot 4.632.099 en 6.071.189 tot 6.099.688. Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: 5 puntjes in de bovenste rij en 2 puntjes in de onderste rij. Er ontbreekt een puntje op de 6 en 12-uurpositie naast het verzonken schroefgat.

Saginaw SG ( Early )

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: 6 puntjes in de bovenste rij, waarvan de buitenste 2 vaag zichtbaar zijn. In de onderste rij zijn er 4 puntjes zichtbaar. Er ontbreekt een puntje op de 5-uurpositie naast het verzonken schroefgat.

Saginaw SG ( Late )

Deze kolfplaat is hetzelfde als de late model van Inland, deze gebruikte hem vanaf serie nummer 900.000 kenmerken: 6 puntjes in de bovenste rij, waarvan de buitenste 2 vaag zichtbaar zijn. In de onderste rij zijn er 4 puntjes, waarvan de buitenste 2 gedeeltelijk zichtbaar zijn. Het gebied tussen de puntjes en het verzonken schroefgat is plat. De puntjes rondom het verzonken schroefgat zijn geraakt door de stempel voor het maken van het verzonken schroefgat deze vormen een cirkel. Latere exemplaren lijken slechts 4 puntjes in de bovenste rij en 2 in de onderste rij te hebben. Deze kolfplaat wordt vaak verward met een zeer vergelijkbare late model kolfplaat van Winchester. Let op de openingen tussen de puntjes op de posities 10 en 2 uur. Let ook op de cirkel rondom het verzonken schroefgat in de kolfplaat.

Saginaw Grand Rapids S'G'

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: de code PM-S’G’ is in de zijkant van de kolfplaat gestempeld.

Standard Products

Deze kolfplaat heeft de volgende kenmerken: 6 puntjes in de bovenste rij, waarvan de buitenste 2 vaag zichtbaar zijn. Op de kolfplaat staat de fabriek code gestempeld S-S3.

Underwood

Het kenmerk van deze kolfplaat is de unieke diagonale verdeling van fijne puntjes. Het aantal puntjes bedraagt 13 per 25,4 mm.

Winchester ( Early )

Het vroege model van de kolfplaat voor de Winchester M1-Karabijn heeft de volgende kenmerken: 6 puntjes in de bovenste rij waarvan de buitenste 2 vaag zichtbaar zijn, 4 puntjes in de onderste rij waar van de buitenste halve puntljes zijn, het verzonken schroefgat heeft aan de omtrek geen scherpe overgang naar de karteling op de kolfplaat het lijkt wel of het materiaal is uitgevloeid.

Winchester ( Late )

Het late modelvan de kolfplaat heeft de volgende kenmerken: 4 puntjes in de bovenste rij, 2 puntjes in de onderste rij, de omtrek van het verzonken schroefgat heeft een scherpe overgang naar de karteling van de kolfplaat

De Kolfplaatschroef

De schroef van de kolfplaat was een verzonken houtschroef met een ovale kop en een sleuf voor een schroevendraaier. Deze schroef werd ook gebruikt op het Springfield Model 1903 en de M1 Garand geweren. Hij was geparkeriseerd, ongemarkeerd en bleef ongewijzigd gedurende de hele productiefase. Bij enkele zeer vroege Inland en Winchester-kolfplaatschroeven lijkt de afwerking blauw te zijn geweest. De lengte van de schroef was ca.  2,3 cm en de punt was stomp.